انسان همان دست كه بدهد همان دست مى گيرد هر آنكس كه سير بكارد ريحان نخواهد چيد . ( 1 ) زمخشرى چنين مى گويد : داينتُه : يعنى او را محاكمه كردم . و علي ( عليه السلام ) پس از پيامبر ، « ديان » اين امت ، يعنى قاضى آنها بود . ( 2 ) ابن منظور نيز در توضيح كلمه « ديان » مى گويد : « ديان » از نامهاى خداوند متعال و به معناى حكم كننده و قاضى است . از برخى پيشينيان درباره على ابن ابى طالب سوال شد ، گفت : او پس از پيامبر ، ديان اين امت ، يعنى حاكم و قاضى آنها بود . ( 1 ) در كتاب سليم بن قيس هلالى - كه رحمت خدا بر او باد - چنين آمده است : پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) فرمودند : علي ، ديان اين امت و شاهد بر آنها است . و در روايت ديگرى آمده كه پيامبر فرمودند : اى علي ! تو ديان امت و شاهد بر آنها هستي . ( 2 ) و اين صفت اميرالمومنين ( عليه السلام ) براى تمامى ائمه ديگر نيز وجود دارد ، چنان كه در زيارت جامعه كبيره چنين آمده است : ميراث نبوت نزد شماست ، بازگشت خلق به سوى شماست و حساب مردم برعهده شما و فصل الخطاب ( حرف نهايي ) نزد شماست . ( 3 ) خداوند متعال ، فرمانرواى روز قيامت و حكم كننده دين است و هموست كه روز قيامت مردم را حسابرسى خواهد نمود و برخى از فرشتگان را مأمور اين

--> ( 1 ) - توحىد صدوق ; ص 216 ( 2 ) - اساس البلاغه ص 291 ( 1 ) - لسان العرب ج 13 ص 166 ( 2 ) - كتاب سلىم ص 283 ( 3 ) - من لاىحضره الفقىه ج 2 ص 612